Kızıl, çocuğun bütün derisinde özgün bir kırmızımsı-pembe
döküntü oluşturan, oldukça yaygın bir çocukluk hastalığıdır. Boğaz ağrısına
da yol açan streptokok bakterilerinden yol açtığı kızıl, kolayca tedavi
edilen bir hastalıktır.
Nedenleri, Görülme sıklığı, Risk faktörleri
Kızıla yol açan bakteri, aynı zamanda bademcik iltihabına ve birçok boğaz
ağrısına da yol açan streptokoklar grubundandır. Kızıl hastalığından sorumlu
olan streptokok türü boğaz ve bademciklere yayılarak, çoğalır. Bakteriler
çoğalmaları sırasında toksin üretirler ve bu toksin biriktikçe, kan dolaşımı
aracılığıyla bütün bedeni etkilemeye başlar. Bakteriler öksürük ve
hapşırmayla, ayrıca enfeksiyonu taşıyan insanlarla temasla bulaşabilir.
Bedene girmelerinden sonra, kuluçka dönemi altı gün kadar sürer.
Belirtiler
En kötü biçimiyle kızıl, çocuğun ateşinin apansız çok fazla yükselmesiyle
başlar; ayrıca çocuk kızarır, boğazı ağrır, bademcikleri şişerek kızarır ve
beyaz bir zarla kaplanır. İkinci gün, yüzü kırmızı bir renk alır ve döküntü
bedenin her yerine yayılır. Kabarık lekeler, deriye benekli bir görünüm
verir.
Başlangıçta dil beyaz ve kaba tüylü bir görünümdedir; hastalık ilerledikçe
kırmızı lekelerle kaplanmaya başlar ve kızıl hastalığının niteleyici
görünümü olan “çilek dil” görünümünü alır. Çocuk kendini son derece kötü ve
bitkin hisseder, iştahı son derece azalır. Ama döküntü soldukça, kendini
daha iyi hissetmeye başlar. Derisi ve dili normale dönmeden önce, altı hafta
kadar soyulur; bununla birlikte hastalığının başladığı günden bir hafta ya
da on gün sonra iyileşir.
Tedavi
Tedavide genellikle streptokokları öldüren penisilin kullanılır. Hastalığın
hafif geçtiği çocuklarda bile mikropların üreme şansı kalmaması ve çocuğun
enfeksiyonu başkalarına bulaştırmaması için, birkaç gün süreyle penisilin
tedavisi uygulanır. Hasta çocuk yatak dinlenmesine alınır; ateşi yüksekse,
düşürmek için bedenin günde birkaç kez ılık suya batırılmış süngerle
silinmesi gerekir. Terleme yoluyla yitirdikleri beden sıvılarını karşılamak
ve su yitimine uğramalarını önlemek için bol sıvı içirilmelidir.
Sulandırılmış meyve suları içtiği sürece, iştahsızlığı karşısında herhangi
bir kaygıya kapılmaya neden yoktur.
Komplikasyonlar/Riskler
Kızıl genellikle, normal evrimini tamamlayarak hiçbir soruna yol açmadan
kısa sürede iyileşir. Tedaviye hemen başlanılmaması, yani streptokokların
çoğalarak yayılmalarına olanak verilmesi durumunda, ortaya çıkabilecek
ikinci enfeksiyonlar arasında ortakulak iltihabı, bir çeşit böbrek iltihabı
ve romatizma sayılabilir. Romatizma ve böbrek iltihabı ciddi hastalıklardır.
