Gebelikte anne adaylarının önemli bir kısmında akıntı vardır. Ancak çoğu
durumda bu gebeliğe bağlı fizyolojik bir akıntıdır ve tedavi edilmesi
gerekmez. Bazı anne adaylarında ise vajinada enfeksiyon yapan etkenler söz
konusudur ve bu durumda akıntının da nitelikleri fizyolojik akıntı
tanımlamasının tamamen dışındadır.
Vajinit yani vajina enfeksiyonu mantar, parazit ya da bakteri
enfeksiyonlarına bağlı olarak meydana gelir. Bazı durumlarda bu etkenlerin
ikisi ya da tümü birden beraberce enfeksiyon yaratırlar.
Mantar enfeksiyonu
Kadınların yaklaşık %75'i hayatlarında en az bir kez vajinal mantar
enfeksiyonu geçirirler. Gebelik, doğum kontrol hapı kullanımı ve kontrolsüz
şeker hastalığı mantar enfeksiyonunu kolaylaştıran etkenlerdir.
Candida albicans ve/veya Torulopsis Glabrata adı verilen iki mantarın neden
olduğu bu vajinit türünün en sık görülen bulgusu vulva ve vajinada yoğun
kaşıntıyla birlikte peynir kesiği şeklinde, beyaz renkli, kokusuz akıntıdır.
Bazen akıntı çok yoğun olabilir. Dış genital bölgede enfeksiyonun kendisine
ve kaşıntıya bağlı olarak kızarıklık olabilir. Bazı durumlarda kaşınmanın
yarattığı tahriş idrar yaparken yanmaya neden olabilir.
Bu şikayetlerle başvuran anne adaylarında tanı koymak kolaydır. Gerektiği
durumlarda vajinal salgı örneklerinde mantarı görmek ya da kültürde mantarı
üretmek gerekebilir.
Muayenede tesadüfen mantar saptanması durumunda anne adayının bir şikayeti
yoksa tedavi etmeye gerek yoktur. Şikayetler belirginse gebelikte kullanıma
uygun lokal (fitil ya da krem şeklinde) tedavi tercih edilir. Bazı anne
adaylarında gebelik boyunca tekrarlayıcı mantar enfeksiyonları meydana gelse
de gebeliğin bitiminde bu enfeksiyonlar genellikle ortadan kalkar.
Trikomonas vajiniti
Gebelikte anne adaylarının yaklaşık %20'sinde trichomonas vaginalis adlı
parazitin yarattığı vajinite rastlanır.
Kuyruklarıyla
hareket eden ve vajinal ortamda kolaylıkla üreyerek vajinite yol açan bu
parazit cinsel yolla bulaşabileceği gibi ortak kullanılan tuvaletlerden,
havlulardan ve iç çamaşırlardan, havuzdan da bulaşabilmektedir. Yanda bu
parazitin mikroskobik görüntüsü yer almaktadır.
Trikomonas vajinitinin en sık görülen belirtileri sarı, köpüklü, kötü kokulu
bol vajinal akıntı ve sıklıkla vulvada (genital bölgenin dış kısmında)
kaşıntıdır. Tedavide gebelikte kullanıma uygun fitil ya da tablet şeklindeki
ilaçlar verilir.
Trikomonas vajiniti cinsel yolla bulaşan hastalıklar grubunda yer aldığından
anne adayıyla birlikte eşinin de tedavi edilmesi gerekir. Enfeksiyondan
korunmada cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunma önlemlerine uyulması
çok önemlidir. Ortak kullanıma açık tuvaletlerde dikkatli olmak, iç çamaşır
ve havlu gibi özel eşyaları başkalarıyla paylaşmamak ve temiz olduğundan
emin olunmayan havuzlara girmemek uyulması gereken diğer kurallardır.
Trikomonas vajinitinin erken doğum tehdidi ya da suların erken gelmesine
neden olduğu ileri sürülse de bu henüz kanıtlanmış değildir. Bu şüpheler
nedeniyle trikomonas tesadüfen saptandığında anne adayında bir şikayete
neden olmasa da mutlaka tedavi edilir.
Gardnerella vajiniti (Bakteryel vaginosis)
Bu
vajinit türü de vajinanın normal florasının doğal bileşeni olan
laktobasillerin sayıca azalması ve yerini başta gardnerella vajinalis olmak
üzere diğer bazı bakterilerin almasıyla oluşur.
"flora" vücudun mukozalarında (barsak, ağız, burun, vajina) ortama zarar
vermeden ve hatta bazı önemli işlevleri yerine getirmek için bulunan
bakterilerin oluşturduğu topluluktur.
Yukarıda normal vajinal floranın mikroskobik görüntüsü yer almaktadır.
Laktobasiller siyah çubuk şeklinde gözlenmektedir.
Yandaki
resimde ise vajinal floaranın bozulmuş şeklinin mikroskobik görüntüsü yer
almaktadır. Görüldüğü gibi laktobasiller kaybolmuş, yerini gardneralla
bakterileri almıştır. Gardnerella vajinanın normal şartları devam ettiği
sürece ve laktobasiller de sayıca normal olduğu sürece vajinada yerleşip
çoğalma gücüne sahip değildir.
Bakteryel vajinozis enfeksiyonunun en sık görülen belirtisi sarı-gri renkli
akıntı ve özellikle cinsel ilişkiden sonra belirginleşen kötü kokudur. Bu
koku çoğu durumda balık kokusuna benzer.
Bu vajinit türünün meydana gelme mekanizması diğerlerinden farklı olmakla
beraber en sık görülen etkenlerden birisi sık sık yapılan vajinal duş
uygulamalarıdır.
Gebelikte gardnerella vajiniti erken doğum tehdidi, suların erken gelmesi
gibi olaylara neden olabileceği gibi koryoamnionit, sezaryen sonrası
endometrit gibi ciddi enfeksiyonların oluşumunda da rol oynadığı
düşünülmektedir. Bu yüzden mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durumdur.
Tedavi için gebelikte kullanıma uygun çeşitli ilaçlar vardır.
